Tuarascáil Speisialta 103 - Láimhseáil luacha saothair do bhaill foirne sinsearacha áirithe in Ollscoil Luimnigh agus in Institiúid Teicneolaíochta Shligigh

Foilsithe 27 Samhain 2018

Tuairisc é seo faoi luach saothair do bhaill foirne sinsearacha áirithe in Ollscoil Luimnigh agus in Institiúid Teicneolaíochta Shligigh. I measc na gceisteanna a scrúdaíodh, bhí dámhachtain blianta breise gairmiúla chun críocha pinsin in Ollscoil Luimnigh, ligean isteach baill foirne fochuideachta chun scéim pinsin Ollscoil Luimnigh agus láimhseáil íocaíochtaí scoir in Ollscoil Luimnigh agus in Institiúid Teicneolaíochta Shligigh araon

Dámhachtain blianta breise gairmiúla

Faoi scéimeanna pinsin áirithe de chuid na hearnála poiblí, foráiltear, i gcúinsí eisceachtúla, go bhféadtar ‘blianta breise gairmiúla’ a dhámhadh go roghnach chun críocha pinsin. Dearadh na forálacha seo chun cúiteamh a dhéanamh ar neamhábaltacht roinnt ball foirne gairmiúil nó teicniúil áirithe cáiliú le haghaidh pinsean iomlán bunaithe ar sheirbhís 40 bliain faoin aois scoir éigeantach.

Is cineál luacha saothair é blianta breise gairmiúla, agus i gcás na n-ollscoileanna, tá sé faoi réir ceadaithe ag an Roinn Oideachais agus Scileanna agus an Roinn Caiteachais Phoiblí agus Athchóirithe.

Ar chúiseanna stairiúla, i gcás blianta breise gairmiúla sna cúig ollscoil atá ‘níos sine’, ceadaíonn an tAire Oideachais agus Scileanna agus an tAire Caiteachais Phoiblí agus Athchóirithe iad ar bhonn cás ar chás. Suas le deireadh mhí Aibreáin 2018, d’fheidhmigh na hollscoileanna níos nua – Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath agus Ollscoil Luimnigh – creata oibre ar leithligh, neamhspleách d’fhonn bliana breise gairmiúla a dhámhadh

Bunaithe ar anailís ar na dámhachtainí sa dá ollscoil seo idir 2012 agus 2016, fuarthas sa scrúdú seo go ndearna Ollscoil Luimnigh dámhachtainí níos flaithiúla le níos mó fostaithe ina leith sin ná mar a rinneadh in Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath.

In Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath, níor dámhadh blianta breise gairmiúla ach amháin le baill den fhoireann acadúil. In Ollscoil Luimnigh, dámhadh 18% de na dámhachtainí le baill den fhoireann neamhacadúil/bainistíochta.

Tar éis dréacht den tuairisc seo a bheith curtha i gcúrsaíocht, scríobh an tÚdarás um Ard-Oideachas chun an dá ollscoile lena gcur in iúl dóibh, le héifeacht ó 30 Aibreán 2018, gurb é an tAonad Pinsin sa Roinn Oideachais agus Scileanna a bheidh ag ceadú gach iarratas ar dhámhachtainí blianta breise gairmiúla chun tairbhe fostaithe ollscoile.

Ligean isteach do bhaill foirne fochuideachta chun scéim pinsin na hollscoile

Maoiníonn an Státchiste na hollscoileanna chun ligean dóibh a ndualgais a chomhlíonadh faoi scéimeanna pinsin reachtúla le sochar sainithe dá mbaill foirne.

Go ginearálta, baineann institiúidí oideachais tríú leibhéal úsáid as fochuideachtaí mar bhealach chun feidhmeanna neamhlárnacha a bhainistiú ar bhealach a scarann a gcuid gnóthaí gnó ó ghnóthaí na hinstitiúide. Mar gheall air seo, féadtar feidhmeanna neamhlárnacha a reáchtáil ar bhealach tráchtála, agus go dtabharfaí luach saothair d’fhostaithe na fochuideachta ar théarmaí an mhargaidh iomaíoch. Is gnách go ndéanann fochuideachtaí forálacha le go bhfaighidh fostaithe teidlíochtaí pinsin ar bhonn sainithe le sochar.

Cuireadh socraíocht ar bun go déanach in 2012 in Ollscoil Luimnigh a raibh sé mar thoradh air gur ligeadh isteach beirt fheidhmeannach fochuideachta chun scéim pinsin le sochar sainithe na hOllscoile a bhí ar tí dúnadh d’iontrálaithe nua. Mar thoradh air seo, deonaíodh sochair bhreise pinsin ar na feidhmeannaigh seo, lena n-áirítear blianta breise gairmiúla chun críocha pinsin. Tá luach achtúireach breise agus €1.2 milliún ar na sochair sin.

Ní dhearnadh doiciméadú ar an maíodh gur gealladh sochair don bheirt fheidhmeannach ar choibhéis le sochair fostaithe a earcaíodh chun na hOllscoile ag an bpointe céanna ama. 

Láimhseáil cásanna scoir
Ollscoil Luimnigh

I mí na Samhna agus mí na Nollag 2011, d’aontaigh Ollscoil Luimnigh le beirt bhainisteoirí sinsearacha go scoirfí dá bhfostaíocht an 2019 Feabhra 2012 ar bhonn scaoilíocaíochta, agus agus rinneadh scaoilíocaíochtaí ar an dáta sin.

Roimh an scor, áfach, cuireadh socraíochtaí ar bun leis an mbeirt bainisteoirí sinsearacha ina nduine leanúint dá seirbhísí a chur ar fáil don Ollscoil ar bhonn sainchomhairleoireachta. Cuireadh conarthaí seirbhíse ar leithligh i bhfeidhm go déanach in 2011 idir comhlachtaí dliteanais theoranta faoi úinéireacht na beirte bainisteoirí sinsearacha ina nduine agus na hollscoile.

I gcomparáid leis an méid a bheadh faighte ag an mbeirt bhainisteoirí dá leanfadh siad ar aghaidh i bhfostaíocht go dtí an aois scoir íosta chaighdeánach, ba é toradh na socraíochta scoir/sainchomhairleoireacht le chéile a cuireadh ar bun ná go raibh costas breise measta €310,000 i dtéarmaí glanluacha láithrigh d’Ollscoil Luimnigh (íocaíochtaí athfhillteacha pinsin san áireamh).

Rinneadh tuairisciú i dtuairisc speisialta roimhe seo ar an bpróiseas a bhí i gceist le feidhmiú an dá bheart scoir in Ollscoil Luimnigh. Le linn an scrúdaithe roimhe sin, rinne an Ollscoil míléiriú ar chúinsí na mbeart scoir le hOifig an Ard-Reachtaire Cuntas agus Ciste, agus go háirithe, gur loic an Ollscoil a nochtadh gur chuir an Ollscoil conarthaí sainchomhairleoireachta ar bun leis an mbeirt bhainisteoirí ag an am céanna a feidhmíodh na mbeart scoir. Ina dhiaidh sin, rinneadh míléiriú ar ábhair áirithe i ndáil leis an dá chás leis an Roinn Oideachais agus Scileanna, agus ag éisteacht de chuid Choiste na gCuntas Poiblí.

Institiúid Teicneolaíochta Shligigh

Nuair a chuirtear san áireamh suim a ndearnadh aicmiú go mícheart air mar íocaíocht i ndáil le saoire shabóideach, ba shárú ar an gcead a fuarthas ón Roinn Oideachais agus Scileanna é an tsocraíocht scaoilíocaíochta a rinne Institiúid Teicneolaíochta Shligigh in 2016.