Tuarascáil Speisialta 101 - Samhail um Aibíocht Bainistíochta Airgeadais: Treoir Dea-Chleachtais

Foilsithe 11 Iúil 2018

Is éard is bainistíocht airgeadais ann ná an córas trína ndéantar pleanáil, stiúradh, monatóireacht agus rialú ar acmhainní eagraíochtaí chun cur ar a gcumas a gcuid spriocanna a bhaint amach. Tá dea-bhainistíocht airgeadais ríthábhachtach chun eagraíocht a reáchtáil go héifeachtach.

An tSamhail um Aibíocht Bainistíochta Airgeadais

Cuirtear samhail i láthair sa tuarascáil seo – an tsamhail um aibíocht bainistíochta airgeadais – rud a fhéadtar a úsáid chun deiseanna um fheabhsú a mheasúnú agus shainaithint i gcleachtais bainistíochta airgeadais in eagraíochtaí san earnáil phoiblí.


Déantar cur síos sa tsamhail seo ar chleachtais agus ar fheasacht i leith bainistíocht airgeadais agus ceanglaítear iad leis na torthaí a bhféadfadh eagraíochtaí a bheith ag súil leo. Cuireann an tsamhail seo bunús ar fáil chun cleachtais bainistíochta airgeadais a mheasúnú trí 15 cheist a leagan amach thar na cúig théama lárnacha

Sainaithnítear cúig leibhéal aibíochta. Is iad siúd atá freagrach as rialachas is fearr a dheimhníonn an leibhéal cuí aibíochta le haghaidh eagraíochta. Ní mór cothromaíocht a aimsiú idir na buntáistí a bhaineann le feidhmiú ag leibhéal níos airde aibíochta, agus an costas méadaithe a bhaineann le bogadh i dtreo an leibhéil sin. Níl sé cuí, áfach, d’eagraíocht san earnáil phoiblí a bheith ag feidhmiú ag Leibhéal 1 nó 2.

Tréithe cleachtais eagraíochta – cúig leibhéal aibíochta
LeibhéalLéargas ginearálta ar an gcleachtas
5Ceannródaíocht: Tá cleachtais bainistíochta airgeadais i bhfeidhm ag an eagraíocht atá ceannródaíoch agus a ligeann dó a bheith ag tnúth leis na príomhdhúshláin agus leis na príomhdheiseanna d’fhonn feidhmíocht a optamú.
4Gairmiúil: Tá cleachtais ghairmiúla bainistíochta airgeadais i bhfeidhm ag an eagraíocht trína gcuirtear ar a chumas déileáil go héifeachtach le dúshláin agus déanfaidh siad sainaithint ar roinnt deiseanna chun a fheidhmíocht a fheabhsú.
3Fónta: Tá cleachtais bainistíochta airgeadais i bhfeidhm ag an eagraíocht atá fónta ó thaobh tacú leis an ngnó faoi chúinsí socra agus a chuireann ar a chumas forbairt a dhéanamh, ach níl sé dóthanach i gcúinsí dúshlánacha.
2Bunúsach: Tá cleachtais bainistíochta airgeadais i bhfeidhm ag an eagraíocht atá bunúsach agus a chuireann ar a chumas feidhmiú ar bhonn laethúil ach nach dtacaíonn leis an eagraíocht forbairt a dhéanamh.
1Neamhfhónta: Tá roinnt cleachtas airgeadais i bhfeidhm ag an eagraíocht ach tá siad neamhfhónta sa chaoi is go bhfuil mórán bearnaí ann a bhfuil tionchar acu ar reáchtáil laethúil na heagraíochta.

Bailíochtú na samhla

Rinne Fiontraíocht Éireann féinmheasúnú leis an tsamhail. Ina dhiaidh sin rinne sainchomhairleoirí athbhreithniú agus iad ceaptha chun bailíochtú a dhéanamh ar an tsamhail. Tá achoimre i gCaibidil 3 ar an bhféinmheasúnú in éineacht le cásanna dea-chleachtais agus deiseanna le haghaidh feabhsú sainaitheanta ag na sainchomhairleoirí (tá tuairisc na sainchomhairleoirí ar fáil in Aguisín C).


Bhraith Fiontraíocht Éireann go raibh creat oibre éifeachtach i gceist leis an tsamhail chun athbhreithniú a dhéanamh ar a chuid bainistíochta airgeadais.

 

An tsamhail a úsáid

Tá an tsamhail beartaithe le húsáid go príomha ag eagraíochtaí chun féinmheasúnú a dhéanamh ar a gcuid cleachtas bainistíochta airgeadais d’fhonn deiseanna le haghaidh feabhsú a shainaithint. Féadtar an tsamhail a úsáid i scrúduithe agus iniúchtaí le hOifig an Ard-Reachtaire Cuntas agus Ciste amach anseo.


Ba chóir duine atá cáilithe go cuí measúnú a dhéanamh ar eagraíocht a úsáideann an tsamhail agus ba chóir dóibh breithiúnas gairmiúil agus eolas ar an eagraíocht a úsáid agus an measúnú á chur i gcrích.

Tar éis don eagraíocht an leibhéal aibíochta atá uaidh a dheimhniú agus measúnú déanta ar a leibhéal reatha, féadann eagraíocht an tsamhail a úsáid chun aon athruithe a aithint a theastaíonn dá gcleachtais bainistíochta airgeadais.